Somatische Begrippen Uitgelegd: Glossarium voor Therapeuten

Het somatische vakgebied heeft een eigen vocabulaire die voor buitenstaanders soms ondoordringbaar lijkt. Termen als polyvagaal, neuroceptie, window of tolerance en pendulatie hebben in vakkringen een precieze betekenis, maar in publieksteksten of op websites werken ze vaak averechts. De potentiele client haakt af, de collega die je werk niet kent vermoedt esoterie waar wetenschap zit.

Dit glossarium is twee dingen tegelijk. Voor therapeuten een naslagwerk om je eigen taal te verfijnen: welke term past in welke context, en hoe leg je het uit aan iemand zonder voorkennis. Voor cliënten, verwijzers en collega-professionals een toegankelijke ingang in de woorden die het vakgebied gebruikt.

De vier groepen termen

De begrippen vallen ruwweg in vier categorieen. Eerst de zenuwstelsel-theorie: polyvagaal, ventrale en dorsale vagus, window of tolerance, interoceptie, neuroceptie. Tweede groep: de stress-responsen die het zenuwstelsel kent: fight, flight, freeze, fawn. Derde groep: bekende methoden in het somatische veld: Somatic Experiencing, NARM, Sensorimotor. Vierde groep: technieken en concepten die bij vrijwel elk somatisch werk horen: pendulatie, titratie, resourcing, grounding, orienteren, plus de onderscheidende termen rond trauma-typen.

Per groep: wat je bezoeker eraan heeft

De zenuwstelseltermen helpen je uitleggen waarom iemand reageert zoals ze reageert. Op een website zijn ze het sterkst als ze schuld wegnemen: je lichaam deed wat het moest doen. De stressresponsen zijn de begrippen waarin bezoekers zich het snelst herkennen, mits je ze beschrijft als ervaring en niet als label. De methoden zijn vooral bewijs van vakmanschap; die horen bij je opleiding en werkwijze, niet in de eerste zin van je homepage. De technieken tenslotte zijn je beste kans om te laten zien hoe een sessie voelt, omdat een lezer een kleine oefening thuis zelf kan proberen.

Elk begrip, dezelfde drie lagen

Elke uitgewerkte term volgt hetzelfde patroon. Eerst wat het begrip betekent en waar het vandaan komt. Dan hoe het zich laat zien in een sessie, met een praktijkvoorbeeld en de meest gemaakte vergissing. En tot slot hoe je het vertaalt naar website-taal, plus waar het begrip ophoudt: wat het niet is, waar de wetenschap nog discussie voert en wanneer je beter doorverwijst. Juist die laatste laag onderscheidt een zorgvuldige praktijk van een praktijk die met termen strooit.

Hoe je dit glossarium gebruikt

Klik door naar een term om de uitgewerkte versie te lezen, met praktijkvoorbeeld en valkuilen. Voor je website-teksten: gebruik deze pagina's niet als kopieer-materiaal, maar als verfijning van je eigen taal. De beste website-tekst legt eerst de ervaring uit en pas dan de term, niet andersom.

De twintig begrippen

• Polyvagaal Theorie
• Window of Tolerance
• Co-regulatie
• Interoceptie
• Neuroceptie
• Ventrale Vagus
• Dorsale Vagus
• Freeze Respons
• Fight Flight Respons
• Fawn Respons
• Somatic Experiencing
• NARM
• Sensorimotor Psychotherapie
• Pendulatie en Titratie
• Resourcing
• Grounding
• Orienteren
• Ontwikkelingstrauma
• Shock Trauma vs Complex Trauma
• Dissociatie

Mis je een term? Het glossarium wordt periodiek uitgebreid. Voor verzoeken: mail Mark Ramos op mark@innerbloom-agency.com met de term en de context waarin je hem mist.