EMDR of somatische therapie? Wanneer welke aanpak past
Een eerlijke vergelijking tussen EMDR en somatische therapie. Voor cliënten die kiezen, en voor therapeuten die dit verschil helder op hun website willen zetten.
Dit artikel hoort bij: Somatische Begrippen Uitgelegd: Glossarium voor Therapeuten
EMDR en somatische therapie worden vaak in één adem genoemd als 'trauma-aanpakken'. Voor cliënten klinkt dat verwarrend: zijn ze hetzelfde, zijn ze concurrenten, of vullen ze elkaar aan? En voor therapeuten die in beide werelden zijn opgeleid, is het lastig om dit verschil helder te maken zonder de ander af te vallen. Dit artikel geeft een eerlijke, niet-defensieve vergelijking, met praktische taal die je direct op je website kunt gebruiken.
Wat EMDR is, in mensentaal
EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing) is een gestructureerde methode die helpt om een specifieke nare herinnering minder lading te geven. Met oogbewegingen of tikjes wordt het brein geholpen om de herinnering opnieuw te verwerken, zodat die niet langer dezelfde fysieke en emotionele reactie oproept. EMDR is sterk in afgebakende, herkenbare gebeurtenissen: een ongeluk, een overval, een medische ingreep, een specifiek incident.
Wat somatische therapie is, in mensentaal
Somatische therapie werkt niet op één herinnering, maar op het patroon dat het lichaam vasthoudt. Het zenuwstelsel heeft geleerd om voortdurend te scannen op gevaar, of om af te sluiten als het te veel wordt. Somatisch werk helpt het lichaam om die patronen langzaam te herkennen en te releasen, vaak zonder dat een specifieke herinnering centraal staat. Het is sterker bij chronische spanning, vroege hechtingswonden, ontwikkelingstrauma en lichamelijke klachten zonder duidelijke oorzaak.
Wanneer past EMDR beter
Wanneer past somatische therapie beter
EMDR pakt vaak de top van de ijsberg. Somatisch werk werkt aan het water eronder.
Hoe ze elkaar aanvullen
In de praktijk zien veel cliënten beide methoden in hun traject. Een somatisch traject kan EMDR voorbereiden door eerst het zenuwstelsel te stabiliseren, zodat de EMDR-sessies minder overweldigend zijn. Andersom kan EMDR een specifieke herinnering ontladen waar somatisch werk daarna vrijer omheen kan bewegen. Dit is geen of-of, maar een en-en.
De drie vragen die cliënten echt stellen
In intakegesprekken komen telkens dezelfde drie vragen terug rond dit verschil. Door ze direct op je website te beantwoorden, voorkom je dat een potentiële cliënt afhaakt voordat het contact begint.
De eerste vraag: 'Moet ik mijn hele verhaal opnieuw vertellen.' Bij EMDR is een korte, gerichte uitleg van het specifieke incident voldoende. Bij somatisch werk hoef je vaak helemaal geen verhaal te vertellen, omdat het lichaam het werk doet. Voor cliënten met complex of pre-verbaal trauma is dat tweede vaak de doorslaggevende reden om voor somatische therapie te kiezen.
De tweede vraag: 'Hoe lang duurt het.' EMDR-trajecten zijn doorgaans korter en meer afgebakend, vaak zes tot vijftien sessies voor één duidelijk afgebakend incident. Somatische trajecten zijn open van duur, omdat ze werken aan een patroon. Wees daar eerlijk over op je website. Cliënten die op zoek zijn naar een snelle oplossing kiezen anders en jij voorkomt teleurstelling later.
De derde vraag: 'Wat als het niet werkt.' Geef ruimte voor het idee dat een cliënt na een paar sessies kan voelen dat de aanpak niet past, en dat dat oké is. Wijs eventueel actief naar collega's of de andere methode. Cliënten die voelen dat je hun belang voor je eigen agenda zet, blijven juist langer.
Hoe je dit op je website zet zonder de ander af te vallen
Veel therapeuten worstelen hiermee: hoe leg je het verschil uit zonder dat het klinkt als 'mijn methode is beter'? Het antwoord is: positioneer op de cliënt, niet op de methode. Beschrijf voor wie jouw aanpak past, en laat het verschil ontstaan in herkenning, niet in vergelijking.
Een werkende formulering: 'Mijn werk past goed bij mensen die merken dat praten of gerichte verwerking niet (helemaal) brengt wat ze hopen. Ik werk via het lichaam en het zenuwstelsel, in een tempo dat past bij wat jij aankunt. Voor specifieke afgebakende gebeurtenissen is EMDR vaak een snellere route, en kan ik je doorverwijzen.'
Een werkende paginastructuur: open met de cliënt-ervaring (wat hij voelt), beschrijf dan kort beide aanpakken in mensentaal, eindig met een eerlijke 'wanneer past wat'-passage en een uitnodiging om in een kennismaking samen te ontdekken welke route past. Vermijd vergelijkingstabellen die suggereren dat de ene methode 'beter' is dan de andere. Cliënten herkennen verkooppraatjes, ook als ze met objectieve criteria worden ingekleed.
Samengevat
Wil je dit verschil helder op je website zetten? Lees ook NARM, SE of ISP: zo positioneer je je methodiek online, of doe de Praktijk Scan voor concrete suggesties voor jouw situatie.
Wil je weten waar jouw groeikansen liggen?
Doe de gratis Praktijk Scan en ontvang een persoonlijk rapport met concrete verbeterpunten voor jouw praktijk.
Doe de Praktijk ScanGerelateerde pagina's
Verder lezen in deze pilaar
Veelgestelde vragen
Is EMDR niet sneller dan somatische therapie?
Voor afgebakend trauma met een duidelijke gebeurtenis kan EMDR sneller resultaat geven. Bij complex trauma, vroege ontwrichting of een chronisch ontregeld zenuwstelsel werkt somatisch opbouwen vaak duurzamer. Snelheid hangt af van wat er onder de oppervlakte ligt.
Kan ik EMDR en somatische therapie combineren in een traject?
Ja, en veel ervaren therapeuten doen dat. Somatisch werk bouwt eerst veiligheid en regulatie op, EMDR kan daarna gericht verwerken. Wees op je website helder over jouw eigen bevoegdheid en welk deel je zelf doet versus waarvoor je doorverwijst.
Wat is de juiste eerste stap voor iemand die niet weet wat te kiezen?
Een kennismakingsgesprek waarin je samen kijkt wat er speelt. Een goed gesprek is vaak meer waard dan een keuze op basis van website-tekst. Bied dit expliciet aan en maak duidelijk dat de uitkomst ook 'iets anders dan ik' kan zijn.
Bronnen en verdieping
- Bessel van der Kolk: The Body Keeps the ScoreToegankelijk standaardwerk over trauma.
- Polyvagaal InstituutOver hoe je zenuwstelsel reageert op stress en veiligheid.