Therapiepraktijk starten in Vlaanderen: administratieve checklist

Stap 1: KBO-inschrijving

Iedere zelfstandige in België staat ingeschreven in de Kruispuntbank van Ondernemingen (KBO). Inschrijving verloopt via een erkend ondernemingsloket (Acerta, Liantis, Securex, Xerius, Partena). Kosten: circa 100 euro eenmalig. Je kiest hoofdactiviteit (NACEBEL-code) en bedrijfsnaam. Voor somatisch werk gebruik je vaak NACEBEL 86.909 (overige menselijke gezondheidszorg) of 88.991 (maatschappelijke dienstverlening zonder huisvesting).

Stap 2: Sociaal statuut zelfstandige

Aansluiten bij een sociaal verzekeringsfonds voor zelfstandigen is verplicht binnen 90 dagen na start. Je betaalt sociale bijdragen op basis van je beroepsinkomen, in vier kwartaalbedragen. Het minimum in 2026 is circa 875 euro per kwartaal (totaal 3.500 euro per jaar) voor wie minder dan 16.861 euro netto verdient. Bij hogere inkomens stijgt het percentage tot circa 20,5 procent.

Stap 3: Btw-vrijstelling artikel 44

Therapeutische en medische handelingen zijn in België vrijgesteld van btw onder artikel 44 van het btw-wetboek. Voor somatische therapeuten zonder erkenning als klinisch psycholoog is dit grijs: de vrijstelling geldt strikt voor erkende gezondheidszorgberoepen. Veel somatische therapeuten kiezen daarom voor het kleine ondernemersregime (vrijstelling bij omzet onder 25.000 euro per jaar) of regulier btw-plichtig met 21 procent op coaching-omzet. Vraag advies aan je boekhouder; dit is een veelvoorkomende valkuil.

Stap 4: Beroepsaansprakelijkheidsverzekering

Niet wettelijk verplicht voor niet-erkende therapeuten, wel sterk aangeraden. Verzekeraars als AG Insurance, Belfius, Ethias en gespecialiseerde aanbieders bieden polissen vanaf 250 tot 600 euro per jaar voor solopraktijken. Dek minimaal: beroepsaansprakelijkheid (claims van cliënten), uitbatingsverzekering (incidenten in je praktijkruimte) en rechtsbijstand.

Stap 5: Mutualiteit

Als zelfstandige blijf je verzekerd voor wettelijke ziektekosten via je mutualiteit, maar het tarief en de dekking verandert. Meld je nieuwe statuut binnen drie maanden bij je mutualiteit. Overweeg een aanvullende hospitalisatieverzekering en gewaarborgd inkomen (vanaf circa 30 euro per maand) voor het geval je langere tijd niet kunt werken.

Veelgemaakte vergissing

Beginnen zonder boekhouder. Voor solopraktijken kan een online boekhoudpakket (Yuki, Teamleader, Billit) vanaf 30 euro per maand voldoende zijn, maar laat één keer per jaar een fiscalist je aangifte controleren. De grijze zone rond btw-vrijstelling artikel 44 is bij een controle de meest voorkomende valkuil.